บทบาทของศาลรัฐธรรมนูญในการปกป้องประชาธิปไตย : ศึกษากรณีอำนาจในการยุบพรรคการเมือง

Authors

อ.ดร.ฌานิทธิ์ สันตะพันธุ์

Published

รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการระดับชาติ ระดับชาติ ประจำปี 2563

Abstract

แนวคิดประชาธิปไตยที่ปกป้องตนเองได้ (Militant Democracy) เป็นแนวคิดที่เห็นว่าระบอบ
ประชาธิปไตยจำเป็นต้องมีกลไกปกป้องระบอบประชาธิปไตยไมให้ถูกทำลาย ป้องกันมิให้มีการอาศัยกลไก
สิทธิเสรีภาพหรือกระบวนการใช้อำนาจในระบอบประชาธิปไตยเพื่อทำลายระบอบประชาธิปไตยนั้นเอง
กลไกหนึ่งซึ่งมีความสำคัญคือการกำหนดให้อำนาจศาลรัฐธรรมนูญในการวินิจฉัยยุบพรรคการเมืองที่
เป็นปฏิปักษ์ต่อรัฐธรรมนูญและประชาธิปไตย เมื่อศึกษาบทบาทของศาลรัฐธรรมนูญเยอรมนี ชิลีและตุรกี
เปรียบเทียบกับศาลรัฐธรรมนูญของไทยแล้วพบว่า ศาลรัฐธรรมนูญของเยอรมนีและตุรกีนั้นได้จำกัดบทบาท
ของตนในการใช้อำนาจวินิจฉัยยุบพรรคการเมืองเฉพาะกรณีที่พรรคการเมืองมีการทำกิจกรรมทางการเมือง
ซึ่งปรากฏชัดว่าเป็นอันตรายต่อหลักการพื้นฐานที่รัฐธรรมนูญให้ความคุ้มครองไว้ ส่วนชิลีก็มีการแก้ไข
รัฐธรรมนูญโดยตัดกลไกการยุบพรรคการเมืองออกไปแล้ว ในขณะที่ศาลรัฐธรรมนูญไทยมีแนวโน้มที่จะวินิจฉัย
ยุบพรรคการเมืองได้ง่ยและกว้างขวางทั้งเหตุที่เป็นการกระทบต่อหลักการพื้นฐานของระบอบประชาธิปไตย
และพรรคการเมืองที่กระทำผิดกฎหมายเลือกตั้งซึ่งเป็นความผิดพลาดทางเทคนิค

บทบาทของศาลรัฐธรรมนูญในการปกป้องประชาธิปไตย : ศึกษากรณีอำนาจในการยุบพรรคการเมือง. การเผยแพร่ผลงานวิชาการผ่านช่องทางออนไลน์, การจัดประชุมวิชาการระดับชาติ ประจำปี 2563 เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนาสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ ครบรอบ 54 ปี (939-959).