ความเป็นสากลของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในมิติด้านการพิทักษ์สิ่งแวดล้อม: วิเคราะห์จากแง่มุมทางกฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมทางทะเลและการใช้ทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลอย่างยั่งยืน

Authors

ผศ.ดร.กฤษฎากร ว่องวุฒิกุล

Published

รายงานสืบเนื่องการประชุมวิชาการระดับชาติ เนื่องในโอกาสครบรอบปีที่ 51 แห่งการสถาปนาสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์

Abstract

ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชหากพิจารณาโดยผิวเผินอาจ
ดูประหนึ่งว่าเป็นหลักในการด าเนินชีวิตและปฏิบัติตนในระดับปัจเจกบุคคล ระดับครอบครัว หรือระดับสังคม
ภายในประเทศเท่านั้น แต่หากพิจารณาให้ลึกซึ้งแล้วจะพบว่าหลักการของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง อันได้แก่ ความ
พอประมาณ ความมีเหตุผลและการมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี สามารถประยุกต์ใช้กับการพัฒนาในระดับสากลที่ก้าวผ่าน
พรมแดนของรัฐไปสู่การพัฒนาในระดับสังคมระหว่างประเทศโดยรวม แม้ในเบื้องต้นปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมุ่งเน้น
ด้านเศรษฐกิจการค้า แต่หลักการทั่วไปของปรัชญานี้สามารถน ามาประยุกต์ปรับใช้ได้ในบริบททางกฎหมาย
โดยเฉพาะอย่างยิ่งกฎหมายสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศ ที่มีจุดมุ่งหมายส าคัญประการหนึ่งคือ การพัฒนาอย่างยั่งยืน
(sustainable development) และเพื่อพิสูจน์ความเป็นสากลของหลักการในปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง บทความ
ฉบับนี้จะได้หยิบยกกฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมทางทะเล (marine environment) และ
การใช้ทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล (marine natural resources) เพื่ออภิปรายและวิเคราะห์ว่า หลักการทาง
กฎหมายในเรื่องดังกล่าวมีความสอดคล้องกับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างไร จากการวิเคราะห์พบว่ากฎหมาย
ระหว่างประเทศในเรื่องดังกล่าว เช่น อนุสัญญาแห่งสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล ค.ศ. 1982 มีความสอดคล้อง
กับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ไม่ว่าจะเป็นหลักการไม่ใช้ทรัพยากรจากท้องทะเลจนเกินขีดจ ากัด หลักการท าการ
ประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม และหลักการป้องกันล่วงหน้า อันเป็นการตอกย้ าว่าหลักการของปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียงนั้นมีความเป็นสากล สามารถใช้กับศาสตร์กฎหมายสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศได้อย่างปราศจากข้อกังขา
ถึงแม้ว่าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ทรงมีพระราชด ารัสในเรื่องดังกล่าวมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1950 แต่
หลักการส าคัญในปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงยังคงมีความทันสมัยอยู่เสมอ

https://drive.google.com/file/d/1dL5ZByY0BJYreIDX4jbK-dLuin3JFcQW/view

ความเป็นสากลของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในมิติด้านการพิทักษ์สิ่งแวดล้อม: วิเคราะห์จากแง่มุมทางกฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมทางทะเลและการใช้ทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลอย่างยั่งยืน. สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, การประชุมวิชาการระดับชาติ ประจำปี 2560 เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนาสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ ครบรอบ 51 ปี เรื่อง “เศรษฐกิจพอเพียงกับการบริหารพัฒนา: ปรัชญาสู่การปฏิบัติ” (980-996).