การประยุกต์หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การออกแบบมหาวิทยาลัยสีเขียวอนุรักษ์พลังงาน

Authors

ผศ.ดร.ณพงศ์ นพเกตุ

Published

รายงานสืบเนื่องการประชุมวิชาการระดับชาติ ครบรอบ 51 ปี นิด้า

Abstract

ปัจจุบันนี้มหาวิทยาลัยในหลายประเทศรวมถึงประเทศไทยมีแนวโน้มการใช้พลังงานสูงยิ่งขึ้นอย่าง
ต่อเนื่องมีกิจกรรมที่ส่งผลกระทบเชิงลบต่อสภาพแวดล้อม เนื่องจากใช้พลังงานจากซากฟอสซิลจ านวนมาก
และได้ปล่อยก๊าซเรือนกระจกขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลก ในขณะ
ที่โลกต้องการการพัฒนาที่ยั่งยืนที่จะสร้างความสมดุลระหว่างเศรษฐกิจที่เติบโตอย่างพอเพียงจนเกิดความ
มั่นคงสังคมที่อยู่เย็นเป็นสุขและสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืนจากคนรุ่นปัจจุบันไปสู่คนในรุ่นอนาคต (WCED., 1987: 24)
บางมหาวิทยาลัยจึงได้ท าการศึกษาวิจัย ออกแบบ และพัฒนาสถาปัตยกรรม ผังเมือง ภูมิสถาปัตยกรรม
ตลอดจนระบบวิศวกรรมต่าง ๆ เพื่อลดการใช้พลังงานและส่งเสริมความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมทั้งส าหรับ
ภายในพื้นที่ของสถาบันเอง ตลอดจนส่งเสริมเกื้อกูลการพัฒนาชุมชนเมืองโดยรอบให้ยั่งยืนเช่นกัน
ตัวอย่างเช่นสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) ระบุในรายงานประจ าปี พ.ศ. 2558 ว่าจะเป็น
มหาวิทยาลัยสีเขียวหรือ Green University (สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, 2558: 9) สอดคล้องกับ
Portney, K.E. (2013) ระบุว่าในเมืองต่าง ๆ ของประเทศสหรัฐอเมริกานั้น มหาวิทยาลัยควรจะมีบทบาท
ส าคัญอย่างสูงในการรักษาสิ่งแวดล้อม ไม่เพียงเป็นแหล่งสร้างความรู้ความเข้าใจเรื่องการพัฒนาที่ยั่งยืนเฉพาะ
ในเชิงวิชาการ แต่มีหน้าที่ร่วมขับเคลื่อนให้เมืองนั้น ๆ เป็นเมืองยั่งยืน (Sustainable Cities)
บางเครือข่ายมหาวิทยาลัยซึ่งประกอบไปด้วยมหาวิทยาลัยชั้นน าในหลายทวีป มุ่งเป็นต้นแบบการ
พัฒนาที่ยั่งยืนไม่ใช่เฉพาะส าหรับชุมชนในประเทศ แต่ยังปรารถนาจะเป็นแบบอย่างการพัฒนาที่ยั่งยืนระดับ
นานาชาติ โดยมีพันธะสัญญาต่อสาธารณะว่าจะผสานการด าเนินการ การวิจัย และการเรียนการสอนของ
มหาวิทยาลัยให้เข้ากับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (ISCN-GULF, 2012) เช่น ในรายงานความยั่งยืนของ
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยระบุว่าการปรับเปลี่ยนมหาวิทยาลัยไปสู่การเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียวที่ยั่งยืนนั้น
สถาบันไม่เพียงแต่จ าเป็นต้องปรับปรุงสภาพสิ่งปลูกสร้างเท่านั้น แต่สิ่งที่ส าคัญยิ่งกว่าคือ ความจ าเป็นจะต้อง
ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้อาคารสถานที่ของผู้ใช้ทั้งภายในและภายนอกอาคาร (Stitmannaithum, B.,
2015:15) ส่วน Stafford, S. (2010) พบว่าปัจจัยส าคัญที่ท าให้มหาวิทยาลัยต่าง ๆ ในประเทศสหรัฐอเมริกา
จ านวน 180 แห่งขับเคลื่อนตนเองเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนนั้น ได้แก่ กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ขนาดและรายได้
ของมหาวิทยาลัย แต่กลับพบว่าสถาบันเหล่านี้ไม่ได้ขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนเพื่อที่จะดึงดูดนักศึกษาเข้า
มาเรียน จึงแตกต่างอย่างสิ้นเชิงกับองค์กรภาคธุรกิจที่ต้องการภาพลักษณ์เพื่อเพิ่มลูกค้า

https://drive.google.com/file/d/1dL5ZByY0BJYreIDX4jbK-dLuin3JFcQW/view

การประยุกต์หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การออกแบบมหาวิทยาลัยสีเขียวอนุรักษ์พลังงาน . นิด้า, การประชุมวิชาการระดับชาติในวันคล้ายวันสถาปนา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ ประจำปี 2560 (687-717).